Baza ekspansji na Szwajcarię

Kraj ten nie będąc członkiem Unii Europejskiej, ma swoje specyficzne regulacje, w tym także dotyczące zatrudnienia i delegowania pracowników. Sprawdźmy główne zagadnienia.
Firmy planujące wysłanie swoich pracowników do Szwajcarii muszą spełnić szereg wymogów formalnych, takich jak zgłoszenie pracownika do odpowiednich szwajcarskich urzędów, zapewnienie minimalnych warunków pracy i wynagrodzenia, a także pokrycie kosztów związanych z wyjazdem i zakwaterowaniem;
Przede wszystkim w kontekście Szwajcarii warto zapomnieć o modelu popularnym wśród firm szukających oszczędności – czyli podróży służbowej. Wysyłanie pracownika do Szwajcarii nawet na krótki okres jest traktowane przez władze tego kraju jako oddelegowanie. Stąd konieczne będzie (z drobnymi wyjątkami) spełnienie warunków dotyczących delegowania, w tym m.in. zapewnienie minimalnych warunków pracy i płacy wymaganych przez przepisy szwajcarskie dla osoby na porównywalnym stanowisku i o porównywalnym stażu pracy i doświadczeniu.

Gdzie regulacje?
Spójrzmy, na jakiej podstawie mogą Państwo w ogóle myśleć o ekspansji do tego kraju:

• Umowa o swobodnym przepływie osób zawarta pomiędzy Szwajcarią a UE 21.06.1999 r., zwana „Umową ALCP” (fr: Accord sur la libre circulation des personnes), umożliwia ich obywatelom dostęp do wzajemnych rynków. I tak zgodnie z art. 5 Umowy ALCP podmiot delegujący może wykonywać usługi na terytorium Szwajcarii przez okres nieprzekraczający 90 dni w ciągu roku kalendarzowego (uprawnienie obejmuje prawo wjazdu i pobytu personelu). Po upływie tego okresu należy złożyć wniosek o uzyskanie zezwolenia na pracę dla każdego oddelegowanego pracownika;
• Odpowiada to europejskiej zasadzie swobody świadczenia usług, zgodnie z którą nie można zakazać obywatelom unijnym prowadzącym przedsiębiorstwo w jednym kraju członkowskim oferowania i świadczenia swoich usług w innym unijnym państwie;
• Co ważne, w Szwajcarii ta zasada dotyczyć będzie ,b>pracowników podmiotu delegującego bez względu na ich narodowość. Obywatele państw trzecich muszą być jednak zintegrowani z rynkiem pracy państwa unijnego, czyli zasadniczo z polskim. Zakłada się przy tym spełnienie wymogu integracji, jeśli praca wykonywana jest na obszarze UE przez co najmniej rok. Każda sytuacja jest oceniana indywidualnie.

Gdzie szukać zasad dotyczących delegowania

Regulacje unijnej Dyrektywy 96/71/WE, zmienionej dyrektywą rewizyjną 2018/957, o delegowaniu pracowników w ramach świadczenia usług nie obowiązują w Szwajcarii. Kraj ten wprowadził własne, zbliżone do unijnych zasady.
Szwajcarskie przepisy stosowane do pracowników delegowanych zawarte są przede wszystkim w ustawie federalnej z 8.10.1999 r. o oddelegowaniu (fr. „LDet”Loi sur le détachement des travailleurs”) oraz federalne rozporządzenie w sprawie pracowników oddelegowanych z 21.5.2003 r. (fr. „ODet” Ordonnance sur le détachement”), uszczegóławiające wspomnianą ustawę.

Szwajcarskie ciekawostki

Mimo wielu podobieństw trzeba pamiętać, o tamtejszych wyjątkowych regulacjach. Warunki pracy w Szwajcarii to nie tylko wspominane minimalne przepisy wynikające z federalnych regulacji. Wiele z nich uszczegóławiają nie tylko krajowe układy zbiorowe dla danej branży, ale i na poziomie kantonów. Stąd takie kwestie jak np. wymiar czasu pracy mogą być regulowane inaczej w różnych regionach Szwajcarii. Mimo tej samej branży wynagrodzenie należne pracownikom może być różne zależnie od regionu Szwajcarii nawet jeśli istnieje zbiorowy układ na poziomie ogólnokrajowym, czyli federalny.

Maksymalny czas pracy w tygodniu jest określony ustawą federalną i obowiązuje w całej Szwajcarii. Natomiast rozkłady pracy na przykład w sprzedaży są związane z godzinami otwarcia sklepów. Te różnią się w poszczególnych kantonach.

Wymaga się też od delegującego pracodawcy pokrycia kosztów diet (lub wyżywienia i zakwaterowania) oraz podróży na zasadach przewidzianych prawem tego państwa.
Dalszą odmiennością rynku szwajcarskiego jest złożenie depozytu w Centralnym urzędzie ds. depozytów administracyjnych (ZKVS) dla firm delegujących w niektórych branżach (na ogół tych, w których obowiązują układy zbiorowe). Obowiązek ten aktualizuje się przed oddelegowaniem i ma na celu zabezpieczenie zobowiązań pracodawcy wynikających z danego układu zbiorowego. Urząd ustala kwotę depozytu w oparciu o wartość usługi świadczonej w Szwajcarii. To, czy w Państwa przypadku będą Państwo podlegać pod obowiązek uiszczenia kaucji, należy uprzednio zweryfikować.

W Szwajcarii procedura rejestracji oddelegowania nie jest wymagana w przypadku pracy trwającej tam nie dłużej niż 8 dni w roku kalendarzowym, z wyjątkiem prac budowlanych i innych (m.in. sprzątania). Zgłoszenie oddelegowania wymagane jest wcześniej niż w UE – już na 8 dni przed wyjazdem.

Na mocy umowy FZA w analogiczny sposób zostały uregulowane kwestie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w relacji z tym państwem i UE. Bazą jest zatem Rozporządzenie WE 883/2204, a to oznacza, że również przy delegowaniu do Szwajcarii stosuje się zasady dotyczące wystawiania zaświadczeń A1.

Szwajcaria nie stosuje jednak Rozporządzenia (WE) 1231/2010, które rozszerza stosowanie koordynacji na obywateli państw trzecich, którzy mieszkają legalnie w UE. O tym, gdzie cudzoziemiec będzie ubezpieczony w przypadku delegowania do Szwajcarii, zdecydują przepisy państwa, w którym pracownik jest zatrudniony i w którym pracuje.

W kontekście podatków obowiązują podobne zasady jak w relacjach z innymi państwami – czyli reguła 183 dni. Przy tym tamtejsze organy podatkowe dążą do szybkiego stwierdzenia zaistnienia tzw. „ekonomicznego pracodawcy” w Szwajcarii, czyli w rezultacie opodatkowania wynagrodzeń właśnie w tym kraju. Nie można wykluczyć takiego ryzyka już w przypadku, gdy okres oddelegowania / wykonania zlecenia w Szwajcarii trwa dłużej niż 3 miesiące. Jeżeli od początku oddelegowania wiadomo, iż okres pracy za granicą przekroczy ten okres albo będzie miało charakter powtarzalny od 1. dnia wynagrodzenie pracownika, powinno być opodatkowane w Szwajcarii. Branża budowlana w tym zakresie ma swoją specyfikę.

Zachęcamy Państwa do kontaktu z nami i poznania oferty Swiss Desk naszej Kancelarii: cc@cc.info.pl

Zapraszamy na najbliższe wydarzenia organizowane przez C&C Chakowski & Ciszek:
NOWOŚĆ! ROZLICZENIA PRZY DELEGOWANIU PRACOWNIKÓW (KLIKNIJ)
AKADEMIA OUTSOURCINGU PROCESOWEGO (KLIKNIJ)