Bez kategorii

Obowiązki sprawozdawcze spółek kapitałowych w 2023 roku oraz sankcje za brak składania dokumentów sprawozdawczych

Marcin Ziomkowski

Marcin Ziomkowski

Autor

Miesiąc czerwiec każdego roku dla wielu z nas kojarzy się podobnie. Zakończenie roku szkolnego oraz rozpoczęcie wakacji dla dzieci i młodzieży uczestniczącej do szkół. Miesiąc czerwiec – początek astronomicznego oraz kalendarzowego lata. Miesiąc czerwiec to dla firm prowadzących działalność gospodarczą czas rozliczeń i składania dokumentów sprawozdawczych za ubiegły rok obrotowy do właściwych rejestrów oraz organów państwowych.

Rok 2023 jest pierwszym rokiem, po trzech latach od wybuchu pandemii COVID-19 w Polsce, kiedy Ministerstwo Finansów zrezygnowało z przedłużenia terminów sprawozdawczych. Przypomnijmy, że w ostatnich trzech latach Ministerstwo Finansów przedłużało terminy do sporządzania, podpisywania oraz składania dokumentów sprawozdawczych przez firmy działające w Polsce odpowiednio za 2019, 2020 oraz 2021 r. o 3 miesiące (31 czerwca, 30 września, 15 października).

Ostateczne terminy sprawozdawcze za 2022 rok upływają (gdy rok obrotowy jest równy kalendarzowemu):

  • 31 marca 2023 roku – sporządzenie sprawozdania finansowego,
  • 30 czerwca 2023 roku – zatwierdzenie sprawozdania finansowego,
  • 15 lipca 2023 roku – złożenie sprawozdania finansowego we właściwym rejestrze sądowym.

Do naszej Kancelarii docierają wątpliwości Klientów dotyczące bieżących obowiązków sprawozdawczych, jak również wezwań sądu do złożenia zaległych sprawozdań za poprzednie lata i związanych z nimi obaw Klientów odnośnie odpowiedzialności za niezłożenie sprawozdań w ustawowym terminie. Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie i omówienie skutków oraz sankcji za brak złożenia przez podmioty gospodarcze dokumentów sprawozdawczych.

Kto objęty jest obowiązkiem przygotowania, zatwierdzenia oraz złożenia dokumentów sprawozdawczych za ubiegłe lata do właściwych rejestrów?

Odpowiedzi na postawione wyżej pytanie należy szukać w Ustawie z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości.. Zgodnie z tą ustawą do sporządzenia sprawozdania zobowiązane są zarówno spółki handlowe – zarówno osobowe (np. spółka jawna, spółka komandytowa, spółka partnerska), jak i kapitałowe (spółka z o.o., spółka akcyjna, prosta spółka akcyjna w tym również w organizacji, a także spółki cywilne oraz inne osoby prawne.

Przepisy wspomnianej wyżej ustawy ponadto stanowią, że zarządy spółek kapitałowych (sp. z o.o., S.A. oraz PSA) powinny zapewnić złożenie w sądzie rejestrowym zatwierdzonego sprawozdania finansowego wraz z opinią biegłego rewidenta (jeżeli podlegało ono badaniu) oraz odpisem uchwały bądź postanowienia właściwego organu o zatwierdzeniu rocznego sprawozdania finansowego i podziale zysku lub pokryciu straty, a także sprawozdania z działalności zarządu (jeżeli taki podmiot spełnia takie przesłanki) – w ciągu 15 dni od dnia zatwierdzenia rocznego sprawozdania finansowego (w 2023 roku przypada to na dzień 15 lipca 2023 roku).

Sankcje za niezłożenie sprawozdania finansowego do Krajowego Rejestru Sądowego.
Jakie zatem konsekwencje może zatem ponieść spółka oraz zarząd za niedopełnienie wymaganych przepisami prawa obowiązków sprawozdawczych? Sankcje za niespełnienie obowiązku wynikają zarówno z ustawy o rachunkowości, jak i ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz z Kodeksu karnego skarbowego.

Za brak sporządzenia lub niezłożenie dokumentów sprawozdawczych za ubiegłe lata grozi m.in.:

  • grzywna nałożona na kierownika jednostki (np. członka zarządu) od 10 do 720 stawek dziennych,
  • kara ograniczenia wolności kierownika jednostki (np. członka zarządu) od miesiąca do 2 lat, a za brak sporządzenia nawet kara pozbawienia wolności,
  • wszczęcie przez sąd postępowania przymuszającego (dotyczy to samej spółki),
  • wydanie przez sąd rejestrowy postanowienia o rozwiązaniu spółki i wykreślenia jej z rejestru przedsiębiorców,
  • wydanie przez sąd rejestrowy postanowienia o ustanowieniu kuratora dla spółki,
  • wydanie orzeczenia w przedmiocie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej lub zakazu zajmowania określonego stanowiska albo zakazu wykonywania określonego zawodu przez osoby piastujące funkcję reprezentacyjne w spółce.

Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości za niesporządzanie, sporządzanie niezgodnie z przepisami czy też niezłożenie sprawozdania finansowego we właściwym rejestrze przewiduje karę grzywny, ograniczenia, a nawet pozbawienia wolności.

Polski ustawodawca ponadto przewidział narzędzia umożliwiające egzekwowanie od podmiotów zobowiązanych do składania dokumentów sprawozdawczych do właściwych rejestrów skutecznego uzupełniania braków w rejestrze. W Artykule 24 Ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym zapisano, że: „W przypadku stwierdzenia, że wniosek o wpis do Rejestru lub dokumenty, których złożenie jest obowiązkowe, nie zostały złożone pomimo upływu terminu, sąd rejestrowy wzywa obowiązanych do ich złożenia – wyznaczając dodatkowy 7-dniowy termin”. Mówimy wówczas o procedurze zwanej postępowaniem przymuszającym. Czy taka procedura jest zawsze wszczynana przez Sąd? Otóż nie. Właściwy sąd nie rozpocznie procedury postępowania przymuszającego w stosunku do podmiotu, który zalega ze złożeniem dokumentów sprawozdawczych za ubiegłe lata, jeżeli z danych zawartych w aktach rejestrowych wynika, że nie doprowadzi ono do złożenia wniosku o wpis do rejestru lub dokumentów, których złożenie jest obowiązkowe. Najczęściej dotyczy to tzw. spółek uśpionych, które np. mimo faktycznego zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej, nadal „funkcjonują” w przestrzeni publicznej.

Celem wyżej wspomnianego postępowania jest mobilizowanie podmiotów zarejestrowanych w rejestrze przedsiębiorców do wypełniania obowiązków wynikających z ustawy rejestrowej. Jeżeli takie postępowanie nie stanowi dostatecznej mobilizacji dla uzupełnienia braków, wówczas sąd rejestrowy może:

  • wymierzyć członkom zarządu grzywnę przewidzianą w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego i nakładać ją ponownie;
  • wszcząć postępowanie o rozwiązanie podmiotu wpisanego do rejestru bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego, jeżeli mimo wezwania sądu rejestrowego nie złożono rocznych sprawozdań finansowych za 2 kolejne lata obrotowe.

W przypadku braku odpowiedzi na wezwanie sądu rejestrowego skierowanego w ramach postępowania przymuszającego, w pierwszej kolejności sąd zasądza grzywnę w kwocie od 2.000 – 6.000 zł od każdego z członków zarządu spółki. W literaturze zwraca się przy tym uwagę, że sąd rejestrowy – jeżeli uznaje to za zasadne – może wielokrotnie ponawiać grzywnę i nie jest w tym zakresie limitowany co do liczby nakładanych grzywien, jak i łącznej ich wartości. Ponadto wobec sprawcy (każdy członek zarządu) takiego czynu może zostać zastosowany środek karny w postaci zakazu zajmowania określonego stanowiska albo wykonywania określonego zawodu. Spełnienie przez zobowiązany podmiot (spółkę) obowiązku określonego w wezwaniu sądu rejestrowego powoduje, że wszystkie niezapłacone grzywny podlegają umorzeniu.

Sąd rejestrowy (jeżeli uzna to za konieczne) może też ustanowić kuratora dla osoby prawnej (który będzie prowadził sprawy firmy) ignorującej swoje obowiązki związane ze złożeniem dokumentów sprawozdawczych, a nawet orzec z urzędu o rozwiązaniu spółki i ustanowieniu likwidatora dla takiego podmiotu (pkt. b) powyżej). W przypadku niezłożenia przez spółkę sprawozdań za 2 kolejne lata obrotowe, sąd ma możliwość wykreślenia spółki z KRS. Najpierw wszczyna postępowanie o rozwiązanie spółki bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego, o którym zawiadamia spółkę. W przypadku spółek bez zarządu czy aktualnego adresu, sąd ogłasza w Monitorze Sądowym i Gospodarczym o wszczęciu postępowania o rozwiązanie spółki. W trakcie postępowania o rozwiązanie sąd bada czy spółka prowadzi działalność, jak również czy posiada zbywalny majątek. Jeśli w toku postępowania ustali, że spółka prowadzi działalność lub posiada zbywalny majątek to wówczas umarza postępowania. Jeśli postępowanie potwierdzi, iż spółka nie prowadzi działalności i nie ma majątku, sąd ogłasza o rozwiązaniu spółki bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego i wykreśleniu jej z KRS.

Odpowiedzialność karnoskarbowa za niezłożenie sprawozdania finansowego.

Niedochowanie przez zobowiązany podmiot terminu złożenia sprawozdania do Krajowego Rejestru Sądowego może mieć również konsekwencje karnoskarbowe. Zgodnie z art. 80b kodeksu karnego skarbowego niezłożenie sprawozdania finansowego we właściwym terminie organowi podatkowemu grozi odpowiedzialnością za wykroczenie skarbowe za które może zostać nałożona grzywna w wysokości od jednej dziesiątej do dwudziestokrotności minimalnego wynagrodzenia (od 1 stycznia 2023 r. wynosi 3490 zł, a od 1 lipca 2023 r. – 3600 zł.)

Jak poprawnie złożyć sprawozdanie finansowe po terminie do Krajowego Rejestru Sądowego?

Każdy podmiot zobowiązany do sporządzenia dokumentów sprawozdawczych za ubiegłe lata ma obowiązek złożyć je za pośrednictwem systemu Krajowego Rejestru Sądowego. Spółki prawa handlowego (w tym sp. z o.o., S.A. oraz PSA) dokonują zgłoszenia sprawozdań finansowych za pomocą systemu informatycznego Krajowego Rejestru Sądowego (https://ekrs.ms.gov.pl/rdf/rd/).

Jak poprawnie złożyć sprawozdanie finansowe po terminie do Urzędu Skarbowego?

Docierają do nas również pytania ze strony naszych Klientów o konieczność składania dokumentów sprawozdawczych do jednostek Krajowej Administracji Skarbowej tj. Urzędów Skarbowych właściwych dla siedzib tych podmiotów.

Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, Spółki Akcyjne oraz Proste Spółki Akcyjne zobowiązane są do przekazania sprawozdania finansowego jedynie do Krajowego Rejestru Sądowego, a dane ze sprawozdań zostają przesyłane (w sposób automatyczny) do Centralnego Rejestru Danych Podatkowych. Obowiązek przekazania dokumentów sprawozdawczych za ubiegłe lata do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej dotyczy jedynie tych podmiotów, które nie widnieją w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego.

Czasu na złożenie dokumentów sprawozdawczych za 2022 roku do właściwych rejestrów jest coraz mniej, dlatego nie zostawiajcie Państwo tego obowiązku do ostatniego dnia.

Zapraszamy na najbliższe szkolenia organizowane przez C&C Chakowski & Ciszek:

AKADEMIA OUTSOURCINGU PROCESOWEGO (KLIKNIJ)
AKADEMIA PRACY TYMCZASOWEJ 2023 (KLIKNIJ)

Ten artykuł był interesujący?

Jeśli chcecie Państwo otrzymywać powiadomienia o nowych artykułach pojawiających się na naszym blogu, zapraszamy do subskrypcji newslettera C&C Chakowski & Ciszek. W każdą środę otrzymacie Państwo nowe, przydatne treści.

ZAPISZ SIĘ!


    Pomóż nam lepiej dostosować treść naszych maili do Ciebie

    Jaką reprezentujesz branżę?

    Jaka tematyka Cię interesuje?







    Top
    Szkolenia

    Sprawdź

    Naszą szeroką ofertę szkoleń
    Zobacz ofertę