Zatrudnianie cudzoziemców

Gdy cudzoziemiec zmienia pracę – obowiązki nowego podmiotu powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcowi

dr Izabela Florczak

dr Izabela Florczak

Autor

Zmiana miejsca zatrudnienia przez cudzoziemca jest tak samo prawdopodobna, jak zmiana miejsca zatrudnienia przez pracownika rodzimego. Przy zatrudnianiu cudzoziemca, posiadającego dokumenty legalizujące pracę wydane na inny podmiot, należy dopełnić szeregu formalności, aby proces zatrudnienia przebiegł zgodnie z prawem.

Przede wszystkim należy zidentyfikować sytuację pobytową i zatrudnieniową cudzoziemca. Konieczne jest zatem uzyskanie dokumentu potwierdzającego legalność pobytu w Polsce.
Działając zgodnie z art. 2 i 3 ustawy z dnia 15 czerwca 2012 r. o skutkach powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom przebywającym wbrew przepisom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1745) podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi przechowywać kopię dokumentu uprawniającego do pobytu na terytorium RP przez cały okres zatrudnienia.
Po ustaleniu podstawy legalnego pobytu, którą może być w szczególności ruch bezwizowy, wiza, zezwolenie pobytowe istotne jest zidentyfikowanie konieczności legalizacji pracy cudzoziemca.

Przepisy przewidują liczne wyjątki od powszechnego obowiązku legalizacji pracy cudzoziemców, którym jest zezwolenie na pracę. Należy zatem sprawdzić, czy sytuacja cudzoziemca nie uprawnia go do pracy w Polsce na podstawie art. 87 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, bądź czy nie spełnia on warunków wynikających z rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 kwietnia 2015 r. w sprawie przypadków, w których powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest dopuszczalne bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę.

Art. 87 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy przewiduje 3 kategorie zwolnień z konieczności uzyskiwania zezwolenia na pracę:
KATEGORIA 1: Cudzoziemiec jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli:

  • posiada status uchodźcy nadany w Rzeczypospolitej Polskiej;
  • udzielono mu ochrony uzupełniającej w Rzeczypospolitej Polskiej;
  • posiada zezwolenie na pobyt stały w Rzeczypospolitej Polskiej;
  • posiada zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej w Rzeczypospolitej Polskiej;
  • posiada zgodę na pobyt ze względów humanitarnych;
  • posiada zgodę na pobyt tolerowany w Rzeczypospolitej Polskiej;
  • korzysta z ochrony czasowej w Rzeczypospolitej Polskiej;
  • posiada ważne zaświadczenie wydane na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
  • jest obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej;
  • jest obywatelem państwa Europejskiego Obszaru Gospodarczego, nienależącego do Unii Europejskiej;
  • jest obywatelem państwa niebędącego stroną umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, który może korzystać ze swobody przepływu osób na podstawie umowy zawartej przez to państwo ze Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi;
  • jest obywatelem Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, o którym mowa w art. 10 ust. 1 lit. b i d Umowy Wystąpienia, lub członkiem jego rodziny, o którym mowa w art. 10 ust. 1 lit. e i f tej umowy;
  • towarzyszy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemcowi, o którym mowa w pkt 7-9, jako członek rodziny w rozumieniu ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin;
  • towarzyszy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywatelowi polskiemu jako członek rodziny w rozumieniu art. 2 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin;
  • jest osobą, o której mowa w art. 19 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin;
  • posiada zezwolenie na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 114 ust. 1 lub 1a, art. 126, art. 127, art. 139a ust. 1, art. 139o ust. 1 lub art. 142 ust. 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach – na warunkach określonych w tym zezwoleniu, chyba że przepisy prawa dopuszczają ich zmianę;
  • przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w związku z korzystaniem z mobilności krótkoterminowej pracownika kadry kierowniczej, specjalisty lub pracownika odbywającego staż w ramach przeniesienia wewnątrz przedsiębiorstwa na warunkach określonych w art. 139n ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach;
  • przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w związku z korzystaniem z mobilności krótkoterminowej naukowca na warunkach określonych w art. 156b ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach;
  • przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w związku z korzystaniem z mobilności studenta na warunkach określonych w art. 149b ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach;
  • posiada zezwolenie na pracę oraz przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej:

a) na podstawie wizy, z wyjątkiem wizy wydanej w celu, o którym mowa w art. 60 ust. 1 pkt 1 lub 22 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, lub

b) na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 2 lub art. 206 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach lub na podstawie umieszczonego w dokumencie podróży odcisku stempla, który potwierdza złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, jeżeli bezpośrednio przed złożeniem wniosku był uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, lub

c) na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy, z wyjątkiem zezwolenia udzielonego w związku z okolicznością, o której mowa w art. 181 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, lub

d) na podstawie dokumentu, o którym mowa w art. 61 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, określającego status członka rodziny członka misji dyplomatycznej lub urzędu konsularnego państwa obcego albo innej osoby zrównanej z nimi na podstawie ustaw, umów lub powszechnie ustalonych zwyczajów międzynarodowych, pozostającego z tą osobą we wspólnocie domowej, jeżeli pomiędzy Rzecząpospolitą Polską a państwem obcym lub organizacją międzynarodową zostały zawarte umowa lub porozumienie międzynarodowe w sprawie wykonywania działalności zarobkowej przez członków rodzin członków personelu misji dyplomatycznych lub urzędów konsularnych, lub

e) na podstawie wizy wydanej przez inne państwo obszaru Schengen, lub

f) na podstawie dokumentu pobytowego wydanego przez inne państwo obszaru Schengen, lub

g) w ramach ruchu bezwizowego;

  • przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach oraz:

a) bezpośrednio przed złożeniem wniosku o udzielenie kolejnego zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 139a ust. 1 lub art. 139o ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, przebywał na tym terytorium na podstawie tego zezwolenia i kontynuuje wykonywanie pracy, do której był uprawniony na jego podstawie,

b) wykonuje pracę w charakterze pracownika kadry kierowniczej, specjalisty lub pracownika odbywającego staż w ramach przeniesienia wewnątrz przedsiębiorstwa, o którym mowa w art. 3 pkt 13b ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, na rzecz jednostki przyjmującej, która złożyła wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 139o ust. 1 tej ustawy, na warunkach określonych w tym wniosku,

c) prowadzi badania naukowe lub prace rozwojowe w jednostce naukowej mającej siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zatwierdzonej przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych na podstawie przepisów art. 151 ust. 4-5 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach i złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 151b ust. 1 tej ustawy, na warunkach określonych w umowie, o której mowa w art. 151b ust. 1 pkt 2 tej ustawy.

KATEGORIA 2: Z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę jest zwolniony cudzoziemiec:

  • posiadający w Rzeczypospolitej Polskiej zezwolenie na pobyt czasowy udzielone w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 144, art. 151 ust. 1, art. 151b ust. 1, art. 158 ust. 2 pkt 1 lub 2, art. 161 ust. 2, art. 176 lub art. 186 ust. 1 pkt 3, 4, lub 7-9 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, lub posiadający wizę krajową w celu prowadzenia badań naukowych lub prac rozwojowych lub przebywający na tym terytorium na podstawie art. 21 ustawy z dnia 10 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2369);
  • będący małżonkiem obywatela polskiego lub cudzoziemca, o którym mowa w pkt 1 i ust. 1 pkt 1-6, posiadający zezwolenie na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej udzielone w związku z zawarciem związku małżeńskiego;
  • będący zstępnym, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 8 lit. b, obywatela polskiego lub cudzoziemca, o którym mowa w pkt 1 i 2 oraz ust. 1 pkt 1-6, posiadający zezwolenie na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
  • posiadający zezwolenie na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej udzielone na podstawie art. 159 ust. 1 lub art. 161b ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach;
  • przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 2 lub art. 206 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach lub na podstawie umieszczonego w dokumencie podróży odcisku stempla, który potwierdza złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, jeżeli bezpośrednio przed złożeniem wniosku był zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę na podstawie pkt 1-4;
  • posiadający ważną Kartę Polaka;
  • uprawniony do przebywania i wykonywania pracy na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa Europejskiego Obszaru Gospodarczego nienależącego do Unii Europejskiej lub Konfederacji Szwajcarskiej, który jest zatrudniony przez pracodawcę mającego siedzibę na terytorium tego państwa oraz czasowo delegowany przez tego pracodawcę w celu świadczenia usług na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
  • w stosunku do którego umowy międzynarodowe lub odrębne przepisy dopuszczają wykonywanie pracy bez konieczności posiadania zezwolenia.
  • KATEGORIA 3: Zezwolenie na pracę nie jest wymagane w przypadku cudzoziemca, będącego obywatelem państwa określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 90 ust. 10 pkt 2, który wykonuje pracę poza zakresem działalności określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 90 ust. 9, jeżeli powiatowy urząd pracy przed rozpoczęciem pracy przez cudzoziemca wpisał oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi do ewidencji oświadczeń, a praca jest wykonywana na warunkach określonych w tym oświadczeniu.

    Należy pamiętać, że co do zasady dokument uprawniający do pracy na rzecz konkretnego podmiotu ,b>nie uprawnia do pracy na rzecz innego. Jeśli zatem ma dojść do zatrudnienia cudzoziemca:

    1) dla którego wpisane zostało do ewidencji oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi – należy dokonać wpisu do ewidencji nowego oświadczenia;

    2) dla którego dotychczasowy podmiot zatrudniający uzyskał zezwolenie na pracę – należy wystąpić o nowe zezwolenie na pracę;

    3) który posiada zezwolenie na pobyt czasowy i pracę – cudzoziemiec musi wystąpić o zmianę zezwolenia.

    Dokonując powyższych czynności, trzeba pamiętać o tym, że:

    • jeśli cudzoziemiec przebywa w Polsce na podstawie tzw. Unijnej Niebieskiej Karty od co najmniej 2 lat – zmiana podmiotu powierzającego wykonywanie pracy nie powoduje konieczności zmiany zezwolenia;
    • jeśli cudzoziemiec kwalifikuje się do możliwości zatrudnienia go za powiadomieniem na podstawie ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa i posiada zezwolenie na pobyt czasowy i pracę – do legalności jego zatrudnienia wystarczające jest dokonanie powiadomienia – cudzoziemiec nie musi występować o zmianę zezwolenia;
    • jeśli cudzoziemiec podlega pod możliwość uzyskania wpisu dla niego oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi – w czasie oczekiwania na wydanie zezwolenia na pracę/zmianę zezwolenie na pobyt czasowy i pracę, można dla niego uzyskać wpis takiego oświadczenia, aby mógł szybciej rozpocząć nowe zatrudnienie;
    • jeśli cudzoziemiec nie podlega pod możliwość uzyskania wpisu dla niego oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi – w czasie oczekiwania na zmianę zezwolenie na pobyt czasowy i pracę, można dla niego uzyskać zezwolenie na pracę, aby mógł szybciej rozpocząć nowe zatrudnienie.

    Często podmioty, u których cudzoziemiec podejmuje nowe zatrudnienie mają wątpliwości, czy posiadane przez cudzoziemca zezwolenie na pobyt czasowy i pracę stanowi legalną podstawę dalszego pobytu przy zmianie pracodawcy. Zezwolenie takie jest ważne tak długo, jak nie utraci swojej ważności – co nie następuje automatycznie przy zmianie podmiotu powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcowi. W takiej sytuacji nowy podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi powinien zadbać o legalność zatrudnienia, a cudzoziemiec – o legalność pobytu. Drugi proces polega na konieczności zmiany posiadanego zezwolenia. Jeśli cudzoziemiec złoży stosowny wniosek w terminie 15 dni roboczych od utraty pracy u podmiotu wskazanego w zezwoleniu, jako podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi. Jeśli wniosek o zmianę zezwolenia zostanie złożony później – cudzoziemiec musi poinformować pisemnie wojewodę, który udzielił zezwolenia na pobyt i pracę, w terminie 15 dni roboczych, o utracie pracy u podmiotu wskazanego w zezwoleniu, jako podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi.

Zapraszamy na szkolenia z tematyki cudzoziemskiej organizowane przez C&C Chakowski & Ciszek:
ZAAWANSOWANY DWUDNIOWY KURS – SPECJALISTA DS. LEGALIZACJI CUDZOZIEMCÓW W PL. ZMIANY W ZATRUDNIANIU CUDZOZIEMCÓW 2023 (KLIKNIJ)
JAK NIE ZEPSUĆ LEGALNEGO ZATRUDNIENIA CUDZOZIEMCÓW? NAJCZĘSTSZE BŁĘDY PRACODAWCÓW (KLIKNIJ)

Ten artykuł był interesujący?

Jeśli chcecie Państwo otrzymywać powiadomienia o nowych artykułach pojawiających się na naszym blogu, zapraszamy do subskrypcji newslettera C&C Chakowski & Ciszek. W każdą środę otrzymacie Państwo nowe, przydatne treści.

ZAPISZ SIĘ!


    Pomóż nam lepiej dostosować treść naszych maili do Ciebie

    Jaką reprezentujesz branżę?

    Jaka tematyka Cię interesuje?







    Top
    Szkolenia

    Sprawdź

    Naszą szeroką ofertę szkoleń
    Zobacz ofertę